ü r ü n l e r
A R I C A  Asansörleri 2008 ~ Tum Haklari Saklidir
a r I c a
Asansör Tarihi
Insan ya da hayvan gücüyle mekanik araçlarla üst katlara ulasim saglanmasinin tarihi çok eskidir. Romali mimar Vitruvius IÖ 1. yüzyilda yazdigi kitabinda bu düzenekleri anlatmistir. Ingilizler 1800’lerde buhar gücüyle çalisan asansörü gelistirdiler.
ABD’de Henry Waterman ve George H. Fox asansör üretip satmaya basladi. Elevator adini alan bu asansörlerin halatlari kenevirden yapilip güvenilir bulunmadiklarindan 1850’lere dek yük tasimaciliginda kullanildi.
1853’te Elisha Graves Otis’in gelistirdgi ve New York Crystal Palace sergisinde tanitilan asansörün, halatlarin gevsemesi durumunda kabinin hareket ettigi raylari kavrayan mengeneleri vardi.
1857’de New York’da ilk yolcu asansörü hizmete girdi.
1867’de Fransiz mühendis Edoux uluslararasi sergi için yaptigi hidrolik aygita asansör (ascenseur) adini veren kisi oldu. Elektrigin kullanima girmesi ile asansör teknolojisi gelisti ve 1889’da ilk elektrikli ticari asansör yapildi. 1894’te dügmeli kumanda sistemi gelistirildi.
Gökdelen döneminin baslamasiyla asansörler bu gösteris abidelerinin vazgeçilmez parçasi oldular. 1931’de yapilan Empire State Binasi’nin asansörü dakikada 365 m. katediyordu.
1950’lerden sonra kapilarin otomatik kapanmasi, birden çok asansörün hareketini düzenleyen otomasyon sistemlerinin gelistirilmesi güvenligi daha da arttirdi.
Insan, yük ve servis asansörleri yayginlasirken, büyük is merkezlerinde “paternoster” denilen sürekli asansörlerle birlikte özellikle hastahanelerde sedye tasiyabilen asansörler ihtiyaç halina geldi. Ilki Eiffel Kulesi’nde kurulan bina disina yerlestirilmis saydam seyir asansörleri de 1980’lerden sonra tekrar moda oldu.

907 senesinde IZMIR’de su ile çalisan, bulundugu semte ismini vermis, Izmir’in tarihi asansörü vardi. Musevi is adami Nesim Levi, 155 basamak ile birbirine baglanan seviye farkli iki semt arasinda, vatandaslar zorlanmasina gönlü razi olmadigi için yaptirmistir. Daha sonra modernlestirmek için sökülmüs ve yerinde halen bir asansör hizmet vermektedir. Bu eseri muhafaza edebilseydik, çok kiymetli bir tarihi eserimiz olacakti.